Data-expedities: verhalen activeren

Hoogwaardige overheidsdata is een voorwaarde voor transparantie. Maar beschikbaarheid alleen is niet genoeg. De maatschappelijke waarde ontstaat pas als die data wordt gebruikt om macht te controleren, beleid te duiden en complexe problemen inzichtelijk te maken.

Voor veel journalisten is de drempel om met complexe datasets te werken te hoog. De data worden daardoor vaak slechts oppervlakkig gebruikt, terwijl de verhalen die erin verborgen zitten onverteld blijven.

Data-expedities brengt daar verandering in. We organiseren het proces om die verhalen te vinden.

De aanpak

Twee intensieve journalistieke hackathons vormen de kern van het project. Deze hackathons zijn in essentie tijdelijke, gefocuste redacties waarin journalisten, data-analisten en CBS-experts één dag samenwerken.

Hackathon 1 (8 mei 2026): Wonen onder druk
Hackathon 2 (februari 2027): De rekening van de energietransitie

De thema's zijn gekoppeld aan de maatschappelijke opgaven uit het CBS Meerjarenprogramma 2024-2028. De meest veelbelovende onderzoeksconcepten krijgen begeleiding naar publicatie.

De partners

Stichting Momus is organisator van dit project en verantwoordelijk voor de journalistieke kant: werving van deelnemers, begeleiding van onderzoeksteams en kwaliteitsbewaking van publicaties. Momus is een platform voor onderzoeksjournalistiek, bekend van onder meer de Shell Papers.

Open State Foundation verzorgt de methodologische en logistieke opzet van de hackathons, technische ondersteuning en ontwikkeling van het 'Draaiboek voor Data-expedities'. Open State zet zich in voor digitale transparantie en het toegankelijk maken van overheidsdata.

Centraal Bureau voor de Statistiek levert de data en inhoudelijke expertise op de thema's. Het CBS biedt de locatie voor beide hackathons en ontvangt directe feedback over de bruikbaarheid van hun datasets.

De resultaten

Dit project levert concrete en meetbare resultaten:

  • 4-6 uitgewerkte journalistieke onderzoeksconcepten voor CBS-data
  • Minimaal 2 gepubliceerde data-journalistieke onderzoeken
  • Een openbaar 'Draaiboek voor Data-expedities' dat de methode herhaalbaar maakt
  • Gedocumenteerde feedback voor verbetering van CBS-datasets

Financiering

Data-expedities wordt gefinancierd door de Maatschappelijke Coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG), onderdeel van het Actieplan Open Overheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Het project draagt bij aan beleidsvraag 1 van de uitvraag: "Open data - High-value datasets". Specifiek aan de pijlers hergebruik, verbetering en co-creatie van hoogwaardige datasets.

Looptijd: Januari 2026 - Juni 2027

Contact

Vragen over het project? Neem contact op via [emailadres].

  • Alexander Beunder (Stichting Momus) - penvoerder
  • Jan van der Burgt (Open State Foundation) - coördinatie
  • Brechje Huisma (Open State Foundation) - organisatie
  • Roger Cohen (CBS) - aanspreekpunt CBS